Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Brak miniatury

Imię: Zygmunt

Nazwisko: Steinmassel

Pseudonim:

Organizacja: Polska Partia Socjalistyczna (PPS); Organizacja Orła Białego (OOB)

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 1.6.1940
  • Data urodzenia: 29.07.1886
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 13.2.1941

Biogram

Zygmunt Steinmassel – inżynier, legionista, więzień Montelupich i KL Auschwitz.

Urodzony 29 sierpnia 1886 roku w Ozorkowie koło Łodzi. Od najwcześniejszych lat był związany z ruchem rewolucyjnym. W 1905 roku brał udział w strajku szkolnym i jako delegat Związku Młodzieży Postępowej uczestniczył w Zjeździe Młodzieży w  Warszawie. W 1906 roku został aresztowany i osadzony w wiezieniu w Łęczycy. Uwolniono go po trzech miesiącach. Zaangażował się w pracę konspiracyjną Organizacji Bojowej. W związku z tą działalnością został ponownie aresztowany i zesłany na Syberię. W 1908 roku zbiegł z zesłania i zamieszkał w Galicji, chroniąc się w ten sposób przed prześladowaniami władz carskich. Walczył podczas I wojny światowej, jako członek Związku Strzeleckiego w 1 Pułku Artylerii Legionów Polskich. Odniósł rany w bitwie pod Rokitną – Rarańczą, dostał się do niewoli skąd udało mu się zbiec. Internowano go jednak na terenie Danii. Powrócił do kraju. Po kryzysie przysięgowym Legionów zamieszkał w Krakowie. W dwudziestoleciu międzywojennym brał aktywny udział w robotniczym ruchu spółdzielczo – budowlanym, zaś od 1933 roku podjął pracę w krakowskich Wodociągach Miejskich. W okresie okupacji niemieckiej związał się z organizacją Orła Białego i komórką Polskiej Partii Socjalistycznej „Zwierzyniec”. Współdziałał w przerzucaniu na Węgry polskich oficerów i osób poszukiwanych przez gestapo. Został aresztowany 1 czerwca 1940 roku na skutek denuncjacji. Przetransportowany do KL Auschwitz 9 listopada 1940 roku, otrzymał numer obozowy: 6172. Rodzina bezskutecznie starała się o jego uwolnienie. W obozie na skutek niedożywienia oraz ciężkiej pracy nastąpił nawrót choroby nabytej jeszcze w niewoli rosyjskiej. Przesłał dwa listy z obozu do  rodziny. Zginał 13 lutego 1941 roku na terenie KL Auschwitz. Kilka miesięcy później przesłano rodzinie urnę z jego prochami. Dołączono do niej wypaloną cegiełkę, na dowód że to jego prochy oraz pokwitowanie z obozowego magazynu i dokumenty z urzędu celnego. Wyjątkowy przypadek, żeby rodzinie przesłano prochy ofiary. To dopiero był początek wojny, obóz w rozbudowie, jeszcze nie ruszyła machina śmierci „na skalę przemysłową”.

 

Bibliografia:

Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Krakowa i innych miejscowości Polski południowej 1940-1944, t. I, red. naukowa Franciszek Piper, Irena Strzelecka, Warszawa- Oświęcim 2002.

Noskowicz – Bieroniowa Helena, Ciągle czekają z obiadem, Kraków 1987.

Wroński Tadeusz, Albrecht Jacek, Ludzie z marmurowej tablicy, Kraków 1982.

Wroński Tadeusz, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974.