Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Imię: Wanda

Nazwisko: Żankowska-Jasińska

Pseudonim: Mira

Organizacja: Armia Krajowa (AK)

  • Imiona rodziców: Julian, Maria
  • Data zatrzymania: 7.10.1944
  • Data urodzenia: 11.06.1921
  • Miejsce urodzenia: Bieździadów
  • Data śmierci: 22.2.2002

Biogram

Urodzona 11 czerwca 1921 roku w Bieździadowie koło Jarocina. Córka nauczycieli szkoły powszechnej: Juliana Żankowskiego i Marii Żankowskiej z domu Janickiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczała do gimnazjum w Śniatynie w województwie Stanisławowskim, a następnie do Liceum im. Królowej Wandy w Krakowie. Maturę złożyła 30 maja 1939 roku. Do Armii Krajowej wprowadziła ja koleżanka z liceum – Irena Latykiewicz-Tabeau. Po zaprzysiężeniu w 1944 roku pełniła funkcję kolporterki i łączniczki. Była członkinią Pomocy Żołnierzowi – organizacji kobiecej funkcjonującej jako samodzielny podwydział w strukturze Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Odbyła kurs przeszkolenia wojskowego i pracy oświatowo-wychowawczej nad żołnierzem. Zajmowała się kolportażem prasy podziemnej, wyszywaniem opasek i emblematów dla oddziałów AK, przygotowywaniem paczek dla więźniów, gromadzeniem środków żywnościowych i opatrunkowych. 7 października 1944 roku została aresztowana wraz ze swoją matką na ulicy Bronowickiej w Krakowie. Przyczyną aresztowania było odnalezienie przez patrol niemiecki prasy konspiracyjnej ukrytej pod oprawą książki znajdującej się w jej torebce. Osadzona w więzieniu na Montelupich, była przesłuchiwana w siedzibie gestapo przy ulicy Pomorskiej 2. 22 listopada 1944 roku została przewieziona do obozu koncentracyjnego Ravensbrück. W lutym 1945 roku trafiła do KL Bergen-Belsen, skąd została wyzwolona przez wojska alianckie 14 kwietnia 1945 roku.

28 października 1945 roku wróciła do Polski. Nie ujawniła się przed Komisją Likwidacyjną AK. Podjęła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie w 1950 roku uzyskała tytuł magistra filozofii w zakresie chemii. Jeszcze przed końcem studiów podjęła pracę jako młodszy asystent w Katedrze Chemii Organicznej UJ. Po obronie pracy magisterskiej, od czerwca 1950 do kwietnia 1955 roku, była starszym asystentem, a następnie – do lutego 1969 roku – adiunktem. W 1958 roku została doktorem nauk przyrodniczych. W styczniu 1969 roku – już jako doktor habilitowany – została docentem, zaś w 1979 roku profesorem nadzwyczajnym. Nominację na profesora zwyczajnego odebrała w 1991 roku. Odznaczona m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1973), Złotą Odznaką ZNP (1974), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1979), Krzyżem Armii Krajowej (1981) i Krzyżem Oświęcimskim (1987). W 1953 roku wyszła z mąż za chemika, profesora Ryszarda Jasińskiego. Zmarła 22 lutego 2002 roku.

Bibliografia:

Ankieta OP/420/95/ŚŻAK/12, Archiwum Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Ankieta 19/R/84, Archiwum Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.