Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Imię: Bronisław

Nazwisko: Stępowski

Pseudonim:

Organizacja:

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 06.11.1939
  • Data urodzenia: 27.09.1892
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 20.01.1963

Biogram

Bronisław Stępowski, pseud. Bronisław Falk, Juliusz Ostoja, (1892 - 1963) – polski lekarz, ginekolog, położnik, profesor Akademii Medycznej w Krakowie i Śląskiej Akademii Medycznej, tłumacz.

Urodził się 27 września 1892 r. w Tyńcu koło Krakowa, był synem Leona i Anny z Więckowskich. W 1910 r. po ukończeniu gimnazjum klasycznego w Krakowie rozpoczął studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellonskiego. Jako członek Towarzystwa Gimnastycznego ”Sokół” w chwili wybuchu pierwszej wojny światowej wszedł w skład Legionów Polskich. W czasie wojny, przebywając na urlopie wojskowym obronił pracę doktorancką i został mianowany doktorem wszech nauk lekarskich w styczniu 1916 r. Po kryzysie przysięgowym w 1917 roku został internowany w Beniaminowie, a po zakończeniu wojny wstąpił do Wojska Polskiego w grudniu 1918 r. Od marca 1921 r. rozpoczął pracę w Szpitalu Św. Łazarza w Krakowie na oddziale chirurgicznym. Swoje zainteresowania medyczne ukierunkował w zakresie ginekologii i chorób kobiecych i 1924 r. został asystentem w Klinice Ginekologiczno – Położniczej UJ. Na przełomie lat 20 i 30 wiele podróżował, dokształcając się zawodowo w wielu europejskich klinikach i ośrodkach naukowych. W 1934 roku został mianowany ordynatorem oddziału położniczego i zastępcą ordynatora oddziału ginekologicznego Szpitala Gabriela Narutowicza w Krakowie.
W 1935 roku habilitował w zakresie położnictwa i chorób kobiecych.

Jednym z jego największych osiągnięć naukowych było wykazanie obecności hormonów gonadopodobnych przedniego płata przysadki mózgowej w ślinie, mleku i płynie mózgowo – rdzeniowym kobiet w ciąży. W całym jego dorobku naukowym można wymienić ponad 60 publikacji z zakresy ginekologii, położnictwa, serologii, endokrynologii, diagnostyki oraz społecznych aspektów medycyny. Jednym z jego najważniejszych i najbardziej znanych dzieł jest praca Choroby kobiece. Podręcznik dla studentów i lekarzy, wydany w 1953 r.

W okresie międzywojennym zajmował się również działalnością literacką. Pod pseudonimem Bronisław Falk dokonał kilkunastu przekładów na język polski głównie z języka angielskiego. Było to dzieła min.: R. H. Haggarda, Conan Dolye’a, H. G. Wellsa.

We wrześniu 1939 r. został zmobilizowany do wojska jako kapitan lekarz i wraz Kompanią Sanitarną Nr 5 praszedł wędrówkę z Krakowa przez Brody do Sosna, gdzie wraz z oddziałem został rozbrojony przez wojska rosyjskie 21 września. Do Krakowa powrócił dopiero 5 listopada i już na drugi dzień został arestowany wraz profesorami UJ i AGH w ramach Sonderaktion Krakau. Po kilkutygodniowym pobycie w więzieniu we Wrocławiu trafił do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, gdzie przebywał do 8 lutego 1940 r. Po kilku tygodnia choroby zajął się ponownie praktyką lekarską. Przez pozostały okres okupacji, a dokładnie od września 1940 r., aż do kwietnia 1945 r. pracował jako specjalista ginekolog w Ubezpieczalni Społecznej.

Po wojnie powrócił na stanowisko ordynatora oddziału ginekologiczno – połozniczego Szpitala Narutowicza oraz rozpoczął wykłady na UJ w charakterze docenta położnictwa i ginekologii. Ponadto kierował Kliniką Położnictwa i Chorób Kobiecych UJ (do 1948 r.). W 1953 r. został mianowany profesorem nadzwyczaj przy Akademii Medycznej. Następnie przeprowadził się do Bytomia, gdzie w 1955 r. został mianowany profesorem i kierownikiem Katedry i Kliniki Położnictwa i Ginekologii Śląskiej Akademii Medycznej.    

W 1962 r. przeszedł na emeryturę i ponownie zamieszkał w Krakowie. Zmarł 20 stycznia 1963 r. i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Został odznaczony min. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, trzykrotnie Krzyżem Walecznych i Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości. Był dwukrotnie żonaty, po raz pierwszy z Aleksandrą z Binzerów, następnie z Wandą z Derychów.

Bibliografia:

Krzysztof Brożek, Stępowski Bronisław (1892 - 1963), [w:] Polski Słownik Biograficzny, XLIII, s. 549 – 550.

Relacje pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego o ich losach osobistych i dziejach uczelni w czasie drugiej wojny światowej, Z praz Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Seria F, Tom 5, Kraków 2005, s. 93 – 94.