Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Brak miniatury

Imię: Jan Władysław

Nazwisko: Krzemieniecki

Pseudonim:

Organizacja: Tajna Organizacja Nauczycielska (TON)

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 06.11.1939
  • Data urodzenia: 03.06.1887
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 05.03.1956

Biogram

Jan Władysław Krzemieniecki (1887 – 1956) – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kanonista.

Urodził się 3 czerwca 1887 roku w Jadownikach Podgórnych w powiecie Brzesko, w województwie krakowskim, jako Jan Władysław Kucia. Był synem Józefa Kuci i Kunegundy Gajda. W 1906 roku ukończył Gimnazjum w Tarnowie. Studiował następnie w Seminarium Duchownym w Krakowie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1910 roku. Pracował kolejno jako wikariusz i katecheta w Podgórzu (1910 – 1912) i Kętach (1912 – 1913), katecheta w męskim Seminarium Nauczycielskim w Białej na Śląsku (1913 – 1919). W 1914 roku uzyskał doktorat z teologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, a w 1919 roku udał się do Rzymu. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Gregoriańskiego. W 1921 roku otrzymał doktorat praw i odbył praktykę w Trybunale Roty Rzymskiej. Od 1921 do 1932 roku pracował w kurii metropolitalnej jako notariusz oraz obrońca węzła małżeńskiego. Równocześnie pracował jako asystent na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (1921 – 1926), a następnie docent na tym wydziale. Habilitował się w 1926 roku i przez okres dziesięciu lat pracował jako zastępca profesora. W 1936 roku został profesorem nadzwyczajnym prawa kanonicznego.

6 listopada 1939 roku zaproszony do Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego na wykład SS – Obersturmbannführera Bruno Müllera na temat Stosunek Rzeszy Niemieckiej i narodowego socjalizmu do nauki i uniwersytetów. Aresztowany wraz z innymi profesorami. Więziony na Montelupich i we Wrocławiu. Przewieziony do obozu Sachsenhausen, gdzie przebywał do 10 lutego 1940 roku. Po zwolnieniu brał udział w tajnym nauczaniu. W roku akademickim 1940/41 odbywał sporadyczne egzaminy z  alumnami zakonnymi i świeckimi. Po zorganizowaniu przez ks. Profesora Józefa Archutowskiego tajnych studiów uniwersyteckich w klasztorze Salwatorianów na Zakrzówku w Krakowie, rozpoczął regularne wykłady prawa kanonicznego. Rocznie prowadził zajęcia z 10 – 14 studentami. Egzaminy były komisyjne. Do 15 kwietnia 1945 roku przeegzaminował 58 słuchaczy i słuchaczek. Dodatkowo w roku szkolnym 1943/44 przygotowywał tajnie dwóch uczniów do egzaminu nauki religii obejmującego materiał z I klasy gimnazjalnej. Ponadto od 1 sierpnia 1943 roku odbywał tajne wykłady na Wydziale Prawa UJ.

Po oswobodzeniu Krakowa otrzymał nominację na profesora zwyczajnego. Współpracował jako Dziekan Wydziału Teologicznego przy odbudowie uczelni. Pracował również na Wydziale Praw oraz w kurii metropolitalnej. Po likwidacji Wydziału Teologicznego UJ został profesorem prawa kanonicznego w Seminarium Duchownym Śląskim i Częstochowskim z siedzibą w Krakowie. Pod koniec życia otrzymał godność prałata. Zmarł nagle 5 marca 1956 roku. Pochowany został w rodzinnych Jadownikach Podgórnych.

 

Bibliografia:

Alma Mater w podziemiu, Kartki dziejów tajnego nauczania w Uniwersytecie Jagiellońskim 1941 – 1945, praca zbiorowa pod red. Mari i Alfreda Zarębów, Kraków 1964, s. 254, 273, 274, 276, 278.

Relacje pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego o ich losach osobistych i dziejach uczelni w czasie II wojny światowej, Z prac Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Seria F, Tom 5, Kraków 2005, s. 14 - 18.

Słownik Polskich Teologów Katolickich 1918 – 1981, pod red. Ks. L. Grzebienia SJ, Warszawa 1983, s. 234.

Wroński T. Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974, s. 44 – 46.

Zaborowski J., Poznański S., Sonderaktion Krakau, Warszawa 1964, s.67.