Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Imię: Wincenty Jerzy

Nazwisko: Kluska

Pseudonim: Zawieja, Wicek

Organizacja: ZWZ- AK

  • Imiona rodziców: Wincenty, Katarzyna
  • Data zatrzymania: 03.07.1944
  • Data urodzenia: 14.03.1915
  • Miejsce urodzenia: Drachotusich
  • Data śmierci: 28.08.1979

Biogram

Od początku lat 30 XX w. był związany z harcerstwem. W 1936 r. rozpoczął studia w Akademii Górniczej w Krakowie, które przerywał wybuch wojny. W sierpniu 1939 r., jako ppor. rezerwy został zmobilizowany do 21 Dywizjonu 5 Pułku Artylerii Ciężkiej stacjonującego w Krakowie. W czasie wojny z Niemcami we wrześniu 1939 r. ze swoją jednostka przeszedł cały szlak bojowy i wycofywał się na wschód. 17 września 1939 r. w Przemyślanach (50 km. na południowy wschód od Lwowa) dostał się do sowieckiej niewoli. Udało mu się uciec i tym samym uniknąć losu zamordowanych przez NKWD polskich oficerów. Dostał się na tereny zajęte przez Wehrmacht i tym razem wzięty do niewoli niemieckiej. Udało mu się wyskoczyć z wagonu kolejowego wiozącego go do oflagu i szczęśliwie wrócić do domu w Krakowie.

W listopadzie 1939 r. został żołnierzem Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) przekształconego w 1942 r. w Armię Krajową (AK). Początkowo działał na terenie Krakowa, a następnie w Skale (20 km na północ od Krakowa), gdzie mieszkała jego żona. W pobliskim Ojcowie prowadził wykłady w konspiracyjnej Szkole Podchorążych, zajmował się małą dywersją oraz kolportażem pism. W 1943 r. w wyniku donosu zostali aresztowani przez Gestapo w Krakowie jego dwaj bracia: Zbigniew, Andrzej oraz siostra Maria. Bracia zostali rozstrzelani, zaś siostrę wywieziono do KL Ravensbrück. 3 lipca 1944 Gestapo został aresztowany w domu w Skale. Miejscowy oddział AK odbił go podczas brawurowej akcji, gdy był przewożony samochodem policyjnym do Wolbromia. Od tego momentu do końca okupacji pełnił funkcje oficera w oddziałach partyzanckich Inspektoratu AK „Maria”, obejmującego obwody: Miechów, Olkusz i Pińczów .

Po wojnie był przesłuchiwany przez Urząd Bezpieczeństwa w związku ze swoją służbą w AK w  czasie wojny. Początkowo pracował jako pracownik naukowy na AGH. Musiał przedstawiać władzom uczelni zaświadczenie że podczas okupacji nie był volksdeutchem. Szykanowany za swoją działalność w czasie okupacji musiał zrezygnować z pracy na Akademii Górniczo-Hutniczej i przeniósł się z całą rodziną z Krakowa na Śląsk, do Chorzowa. W latach 1948 – 1971 pracował na różnych stanowiskach w wyższym dozorze górniczym w Kopalniach Węgla Kamiennego „Prezydent", „Siersza", „Bolesław Śmiały" i „Ziemowit" – ostatnio jako specjalista do spraw eksploatacji i obudów zmechanizowanych. Przez cały czas zajmował się działalnością dydaktyczną ucząc młodzież w Szkołach Górniczych. Organizował wycieczki dla swoich uczniów w okolice Ojcowa oraz obozy wędrowne w Beskidy i Tatry. Przynależność do Armii Krajowej do końca jego zawodowego życia miała negatywne skutki. W marcu 1971r. otrzymał wypowiedzenie z pracy i decyzję przejścia na wcześniejszą emeryturę, miał wówczas 55 lat i do jubileuszu 40-lecia pracy w górnictwie brakowało mu zaledwie osiem miesięcy. Odwoływał się do ówczesnych władz najwyższych z prośbą o zgodę na pracę do końca roku, motywując ją utrzymywaniem jeszcze dwóch córek – studentki UJ Jadwigi oraz uczennicy Barbary. Jednakże bez skutku. Do ostatnich chwil swego życia był z młodzieżą, wykładał w Technikum Górniczym w Katowicach i Lędzinach. Zmarł nagle 28.08.1979 r. w Tychach w wieku 64 lat. Spoczął na cmentarzu Komunalnym w Tychach – Wartogłowcu.

Bibliografia:

Na podstawie materiałów przesłanych do MHK "Ulica pomorska" przez Zbigniewa Kluskę.