Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Imię: Alojzy

Nazwisko: Kaczmarczyk

Pseudonim: Dąbrowa, Wacław, Zośka

Organizacja: Armia Krajowa (AK)

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 3.1944
  • Data urodzenia: 31.05.1896
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 13.11.1947

Biogram

Alojzy Kaczmarczyk, pseudonim ,, Dąbrowa”, „Wacław”, „Zośka” urodził się 31 maja 1896 r. W Paczółtowicach, w rodzinie wiejskiego wyrobnika, syn Józefa i Balbiny z d. Banasiewicz. Ukończył szkołę ludową V gimnazjum w Krakowie. Od 1911 r. był członkiem „Znicza”, później „Zarzewia” i Drużyn Strzeleckich. 15 września 1913 r. wstąpił do 2 plutonu 2 komp. „Strzelca”, został instruktorem w komendzie obwodu „Strzelca” w Krzeszowicach. Jako sekcyjny wyruszył na wojnę 6 września 1914 r. wraz z 4 batalionem I Brygady Legionów. Od listopada 1914 r. do marca 1915 r. przebywał w szpitalu. Po powrocie ze szpitala przydzielono go do 4 komp. 5 pułku piechoty (pp). W roku 1915 ponownie trafił do szpitala. W lipcu 1916 r. przeniesiono go do służby w Państwowym Urzędzie Zaciągu w Szczuczynie. 15 czerwca  1917 r. powrócił w szeregi wojska, został przeniesiony do 2 komp. 5 pp. Podczas kryzysu przysięgowego odmówił złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Austrii. Od 3 września 1917 r. ukrywał się. 1 czerwca 1919 r. w stopniu sierżanta, został przyjęty do Szkoły Podchorążych w Warszawie. 17 października 1919 r. otrzymał nominację na stopień ppor. Był uczestnikiem wojny 1920 r., walczył w szeregach 5 pp. 1 lutego 1923 r. został awansowany do stopnia kapitana. 10 lutego 1923 r. przeniesiono go do rezerwy. Ukończył Akademię Handlową w Krakowie. Podjął pracę w Banku Polskim w Wilnie. Rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Od 1928 r. był naczelnikiem wydziału Urzędu Wojewódzkiego w Wilnie. Następnie powierzono mu urząd starosty w Białymstoku, a potem kolejno w Wołkowysku i Suwałkach. Następnie był wicewojewodą w Stanisławowie, oraz w Nowogródku, skąd przeniesiono go na stanowisko starosty w Puławach. We wrześniu 1939 r. wyjechał do Lublina. W październiku 1939 r. został aresztowany i osadzony w więzieniu na Zamku Lubelskim, zwolniono go w styczniu 1940 r. Przeniósł się wówczas do Krakowa, gdzie podjął pracę, jako buchalter w sklepie. Jako mjr rez. został w 1940 r. szefem cywilnym Okręgu Krakowskiego AK. Po scaleniu organizacji „Teczka” (administracja zmilitaryzowana) z Delegaturą Rządu był szefem Wydziału Wojskowego Delegatury. M.in. kierował komórką wywiadu antykomunistycznego „Wiąz”. W konspiracji awansowano go do stopnia ppłk Po raz kolejny został aresztowany 25 marca 1944 r. w „kotle” urządzonym w lokalu Józefa Spychalskiego (ps. „Luty”). Osadzony w więzieniu przy ul. Montelupich, był dwukrotnie zwalniany z więzienia (na oficerskie słowo honoru) w ramach prowadzonej przez Niemców akcji „Berta” i wysyłany z listami J. Spychalskiego do Komendy Głównej AK (przesłuchiwany w roku 1946 w czasie tzw. procesu krakowskiego nie pamiętał czy podpisał zobowiązanie do współpracy, mówił, że jeśli coś takiego miało miejsce, to podpisał je tylko w dobrej wierze dla ratowania życia swojego i córki). Po przekazaniu drugiego listu, w maju 1944 r. został zatrzymany w konspiracji i skierowany do pracy w nowo tworzonej organizacji „NIE”. Zamieszkał w Warszawie, skąd po upadku powstania, jako cywil, 2 września 1944 r. został wywieziony do obozu koncentracyjnego KL Gross Rosen, skąd przeniesiono go do KL Mauthausen. Wyzwolony 5 maja 1945 r. powrócił do Kraju w lipcu 1945 r. (Niektóre źródła podają datę
27 sierpnia 1945 r.) Został zatrudniony na stanowisku kierownika Wydziału Finansowego „Społem”. Mieszkał w Krakowie przy ul. Dąbrowskiego 3. Nawiązał kontakty ze Zrzeszeniem Wolność i Niezawisłość (WiN), został przewodniczącym Doradczego Komitetu Politycznego przy II Zarządzie WiN (układał wspólnie z Ludwikiem Muzyczką i Józefem Ostafinem deklarację ideową WiN). W okresie od grudnia 1945 r. do maja 1946 r. przejściowo utracił kontakty ze Zrzeszeniem WiN. Prowadził nasłuch radiowy i zorganizował Referat Analiz. Przekazywał raporty o zajściach 3 maja 1946 r. w Krakowie. Kierował komórką wywiadowczą o krypt. „Brygada Wywiadowcza”. We wrześniu 1946 r. po raz trzeci został aresztowany i osadzony na Montelupich. 10 września 1947 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego (WSR) w Krakowie, ogłoszonym po procesie II Zarządu WiN, został skazany na trzykrotną karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.
Rozstrzelano go 13 listopada 1947 r., prawdopodobnie na terenie poaustriackich fortów niedaleko więzienia Montelupich (inne źródła podają, że został powieszony w grudniu 1947 r.).

Żonaty od 19 stycznia 1922 r. z Olimpią Siemaszko, miał córkę Zofię, (zamężną Andrzejewską).
Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem I Brygady.