Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Imię: Stanisław

Nazwisko: Ciechanowski

Pseudonim:

Organizacja:

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 06.11.1939
  • Data urodzenia: 28.04.1869
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 15.08.1945

Biogram

Stanisław Witalis Ciechanowski, ur. 28 kwietnia 1869 r. w Krakowie, zm. 15 sierpnia 1945 r. w Krakowie – polski lekarz, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, anatomopatolog, teoretyk.

Był synem Wiktoryna Stanisława, inżyniera kolejowego, i Florentyny Wiktorii z d. Schwarz. Uczęszczał początkowo do IV Gimnazjum we Lwowie, następnie do Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Studia medyczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1886 - 1893. W 1894 r. uzyskał tytuł doktora wszech nauk, a w 1897 r. został docentem w Katedrze Anatomii Patologicznej na UJ. W tym samym roku wyjechał na studia uzupełniające do paryskiej Sorbony, które prowadził pod opieką P. Brouardela (1897/98). W 1900 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym medycyny, w 1912 r. profesorem tytularnym, a w 1919 profesorem zwyczajnym. Pełnił ważne funkcje w władzach uniwersyteckich, w latach 1919 – 1939 był kierownikiem Katedry Anatomii Patologicznej, a w latach 1919/20 i 1927–29 dziekana Wydziału Lekarskiego. W 1939 r. przeszedł na emeryturę.

Profesor Ciechanowski był również zaangażowany społecznie. Interesował się skautingiem i działał w harcerstwie.  W 1918 r. zorganizował Wojewódzki Zarząd Oddziału Związku Harcerstwa Polskiego na terenie Krakowa i objął stanowisko pierwszego przewodniczącego. W latach 1921-1925 był członkiem Naczelnej Rady Harcerskiej, a od 1926 do 1927 r. należał do Głównej Kwatery Harcerzy. Działał w Polskim Towarzystwie Walki z Alkoholizmem, w Bratniej Pomocy Medyków. W 1927 r. zainicjował powstanie Studium Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

6 listopada 1939 r. znalazł się w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego i wraz z innymi pracownikami i profesorami UJ i AG (późniejsza Akademia Górniczo -Hutnicza) został aresztowany. Ze względu na podeszły wiek (71 lat) i zły stan zdrowia uniknął wywiezienia obozu koncentracyjnego Sachsenhausen koło Oranienburga i został wypuszczony min. dzięki staraniom dr Mariana Ciećkiewicza – lekarza naczelnego Ubezpieczalni Społecznej. W czasie okupacji w ograniczony sposób był zaangażowany w tajne nauczanie w formie egzaminowania zgłaszających się kandydatów z patologii ogólnej.

Zmarł 15 sierpnia 1945 r. w Krakowie, został pochowany na cmentarzu Rakowickim

Jego zainteresowania badawcze obracały się głównie wokół tematyki patologii nowotworów i zmian postępowych. Prowadził badania dotyczące czerwonki europejskiej, przerostu gruczołu krokowego. Ponadto brał udział w opracowaniu pierwszego nowoczesnego polskiego słownika lekarskiego, zawierającego około 48 tyś. haseł. Zaproponował wprowadzenie oryginalnej klasyfikacji nowotworów, opartej na ich pochodzeniu z jednego, dwóch lub trzech listków zarodkowych. Był redaktorem naczelnym czasopisma „Przegląd Lekarski” w latach 1905 – 1920, a następnie „Polskiej Gazety lekarskiej” w latach 1925 -1930. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta (1925). Jego imieniem nazwano ulicę na Woli Justowkiej w Krakowie.

Bibliografia:

Relacje pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego o ich losach osobistych i dziejach uczelni w czasie drugiej wojny światowej, Z praz Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Seria F, Tom 5, Kraków 2005, s. 157 – 159, 1035 – 1036.

Uczeni polscy XIX – XX stulecia, pod red. Andrzeja Śródka, t. I. s. 283 – 285.

Gwiazdomorski Jan, Wspomnienia z Sachsenhausen, Kraków 1969, s. 41, 267.

Wroński Tadeusz, Kronika okupowanego Krakowa, Kraków 1974, s. 47;