Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Brak miniatury

Imię: Irena

Nazwisko: Augustyniak

Pseudonim: Oleńka, Samarytanka

Organizacja: Armia Krajowa; Organizacja Orła Białego; Organizacja NIE; Delegatura Sił Zbrojnych

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania:
  • Data urodzenia: 18.10.1895
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 12.12.1978

Biogram

Irena Augustyniak pseudonim "Oleńka", "Samarytanka", ur. 18.10.1895 w Łodzi, nauczycielka, działaczka społeczna i niepodległościowa. W latach 1910 - 1914 współorganizowała tajne harcerstwo i zespoły samokształceniowe w Fabryce Nici. W czerwcu 1914 r. zdała eksternistycznie egzamin nauczycielski w Piotrkowie. W czasie I wojny światowej należała do Komitetu Obywatelskiego w Łodzi i z jego ramienia organizowała akcję dożywiania i opieki nad chorymi w dzielnicy Widzew. Współorganizatorka Robotniczego Towarzystwa Oświatowego “Naprzód”. Od 1915 r. była członkiem PPS, POW i Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego. W latach pierwszej wojny pełniła funkcję korespondentki, korektorki i kolporterki nielegalnego “Łodzianina”. W latach 1917 - 1919 nauczała w szkole powszechnej w Aleksandrowie Łódzkim oraz była organizatorką Ogniska Nauczycielskiego ZNP i Biblioteki Pedagogicznej. W latach 1919 - 1930 kierowała Oddziałem Oświaty Pozaszkolnej w Wydziale Kultury i Oświaty Magistratu w Łodzi. d 1927 r. rozpoczęła naukę w Studium Pracy Społeczno - Oświatowej na Wydziale Pedagogicznym WWP, którą ukończyła w 1934 r. jako stypendystka Ministerstwa Oświaty. Od 1928 r. była kierowniczką Oświaty Pozaszkolnej Sejmiku Łódzkiego. W latach 1930 - 1939 pełniła funkcję instruktorki okręgowej i wiceprezesa polskiego Białego Krzyża DOK IV Łódź. We wrześniu 1939 r. w działała służbie sanitarno - opiekuńczej w Łodzi, wraz z którą została ewakuowana do Kowla. W początkach października 1939 r. wróciła do Łodzi. Podjęła działalność w OOB. W grudniu 1939 r. została wysiedlona do Krakowa, gdzie w latach 1940 - 1945 była zatrudniona jako inkasentka Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Krakowie. Aktywnie włączyła się w działania konspiracyjne, została współredaktorką “Nakazów Dnia”, a od 1941 r. zaprzysiężonym żołnierzem ZWZ. Od listopada 1942 r. kierowała Pomocą Żołnierzowi w Okręgu Krakowskim AK i wykładała na kursach instruktorek PŻ w Krakowie. Była także współredaktorką “Służby Kobiet”. W konspiracji została awansowana do stopnia kapitana. W 1945 zaangażowała się w konspiracyjną działalność antykomunistyczną, była członkiem WiN, żołnierzem Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Przeniosła się z Krakowa do Łodzi, była m.in. dyrektorem biblioteki Politechniki Łódzkiej. Jej mąż Jan był profesorem UŁ, w czasie wojny żołnierzem Armii Krajowej. Zmarła 12 grudnia 1978 roku. Odznaczona Krzyżem Niepodległości (1936), Medalem Niepodległości (1932), Krzyżem Walecznych (1944), Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami (1944), Srebrnym Krzyżem Zasługi (1928), Krzyżem Pamiątkowym 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, Krzyżem Pamiątkowym 31 Pułku Strzelców Kaniowskich, Krzyżem Pamiątkowym POW, Krzyżem Pamiątkowym Legionowym, Złotą Odznaką ZNP (1964), Honorową Odznaką Miasta Łodzi (1964), Honorową Odznaką Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Bibliografia:

Gąsiorowski T., Augustyniak Irena, [w:] Małopolski Słownik Biograficzny Uczestników Działań Niepodległościowych 1939-1956, red. Gąsiorowski T., Kuler A., Zagórski A., t.2, Kraków 1997, s. 9-10.