Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Imię: Anatol

Nazwisko: Listowski

Pseudonim:

Organizacja: Tajna Organizacja Nauczycielska (TON)

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 06.11.1939
  • Data urodzenia: 15.10.1904
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 07.08.1987

Biogram

Anatol Listowski, ur. 15 października 1904 r. w Hrubieszowie, zm. 7 sierpnia 1987 r. w Krakowie – polski przyrodnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Był synem Antoniego, generała armii rosyjskiej, generała dywizji WP, i Józefy Łaniewskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Kijowie, potem w Zamościu. W latach 1923 – 1927 studiował na Wydziale Filozoficzno – Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Tytuł doktora filozofii uzyskał w 1929 r. W następnych latach pracował w prywatnej Stacji Hodowli Zbóż i Ziemniaka koło Dębicy, po czym przeniósł się na Politechnikę Lwowską w Dublanach uzyskując stanowisko asystenta w Katedrze Uprawy Roślin (1933 – 1935). Do Krakowa powrócił w 1935 r. i został adiunktem Katedry Hodowli Roślin i Doświadczalnictwa UJ.

W czasie drugiej wojny światowej został aresztowany w raz z pozostałymi profesorami i pracownikami Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej (późniejsze AGH) w ramach Sonderaktion Krakau 6 listopada 1939 r. Po trzech tygodniach pobytu w więzieniach w Krakowie i Wrocławiu trafił wraz pozostałymi zatrzymanymi do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen koło Oranienburga. Został następnie przeniesiony do obozu w Dachau, w którym przebywał do października 1940 r. Po powrocie do Krakowa podjął pracę w Izbie Rolniczej, a w 1943 r. organizował tajny Wydział Rolniczy UJ, którym kierował do końca okupacji niemieckiej.

Po wojnie kontynuował pracę w wspomnianej wyżej katedrze, a w 1946 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym i objął kierownictwo Katedry Upraw Roli i Roślin UJ. W 1951 r. przeniósł się do warszawskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, gdzie w 1954 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Jednocześnie pracował dla Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa będąc kierownikiem zakładu Upraw Ziemniaka i Kukurydzy. Od 1964 r. był związany z Główną Komisją Koordynacji Międzyresortowej Rolniczych i Leśnych Badań Naukowych. W latach 1969 – 72 pracował jako profesor w Instytucie Ziemniaka w Boninie.

Jego zainteresowania jako przyrodnika obracały się wokół hodowli i uprawy ziemniaków i zbóż oraz wokół fizjologii roślin.   

W 1952 roku został powołany na członka korespondenta PAN, a członkiem rzeczywistym został w 1961 roku. Od 1957 do 1971 roku był członkiem Prezydium PAN. Jednocześnie w latach 1958-65 sprawował funkcję sekretarza V Wydziału Nauk Rolniczych i Leśnych. W 1966 roku zgromadzenie ogólne członków Akademii wybrało prof. dr A. Listowskiego wiceprezesem PAN. Stanowisko to piastował do 1968 roku. Prof. A. Listowski był także członkiem zagranicznym Rolniczej Akademii Nauk NRD oraz członkiem Akademii Nauk Rolniczych Czechosłowacji.

Był odznaczony Krzyżem Oficerskim (1955), Krzyżem Komandorskim (1964) i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (1986) Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy II kl. (1959) i I kl. (1977), Medalem im. M. Kopernika PAN (1984).

Był członkiem PPS (1945 – 1948) i PZPR (1948 – 1974).

Był trzykrotnie ożeniony: z Olgą Teksilską, Heleną Listowską, Hanną Ułanowską.

Bibliografia:

Uczeni polscy XIX – XX stulecia, pod red. Andrzeja Śródka, t. II. s. 512 – 514.